Kranen op waterdruk

In de tweede helft van de negentiende eeuw ging de stad op zoek naar een systeem om havenwerktuigen aan te drijven met een centrale energieverdeling. De keuze viel op de hydraulische technologie die in Britse havens op grote schaal werd ingezet. In pershuizen werd koud water onder druk gezet en vervolgens via ondergrondse leidingen naar de werktuigen gepompt.

Bekijk een filmpje over de hydraulische kranen.

PERSHUIZEN

In een pershuis wordt water onder een druk van 50 bar gezet. Dat gebeurde aanvankelijk door een stoomgedreven perspomp en een accumulator of buffer. De pomp voert het water onder hoge druk naar het accumulatorvat. Dankzij een verzwaard deksel wordt het water onder druk bewaard in de accumulator. Naargelang de kranen perswater verbruiken, pompt de perspomp nieuw water  in de accumulator.

11 12

In de haven van Antwerpen waren er verschillende pershuizen. Het Noorderpershuis (1878) bediende het gebied van de Bonapartesluis  tot de Royerssluis. Het Zuiderpershuis (1882) werkte  voor de Scheldekaaien en de Zuiderdokken. Ook aan het Amerikadok en  bij  het  Felixpakhuis  waren  er kleinere pomphuizen.

In 1910 waren  er  aan het Noorderpershuis via 24 kilometer leidingen de volgende havenwerktuigen verbonden: 161 kranen, een hijsbok van 120 ton, een wagonlift, 12 bruggen,  35 kaapstanders, 10 sluisdeurmechanismen en de hijstuigen  in drie pakhuizen.

WILLIAM ARMSTRONG

De hydraulische  kranen en de hydraulsiche accumulator waren een uitvindingen van de Brit William Armstrong (1810-1900). In 1847 stichtte hij zijn eigen bedrijf in Newcastle-upon-Tyne dat  behalve kranen ook kanonnen  en schepen ging bouwen.  Armstrong leverde de eerste  hydraulische  uitrusting voor de stad Antwerpen. Eén jigger en een aantal kaapstanders van Armstrong zijn nog bewaard  in Antwerpen.